De klimaatcrisis, de vergrijzing en de toename van chronische ziekten zijn verbonden als de kanten van een gelijkzijdige driehoek. AstraZeneca zet zich in voor duurzaam toegankelijke en betaalbare zorg. Dat doen we bijvoorbeeld door samen met Honeywell te werken aan inhalatoren met een lager aardopwarmingspotentieel (GPW).
Klimaatschade maakt mensen ziek. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) schat dat luchtverontreiniging alléén al zeven miljoen vroegtijdige sterfgevallen per jaar veroorzaakt.1 Nog eens miljoenen anderen sterven jaarlijks door extreem weer, klimaat- en milieuschade, en dit aantal neemt in de periode tot 2050 alleen maar verder toe.2 Klimaatverandering verhoogt de kans op chronische ziekten, wat leidt tot toename van ziekenhuisopnames en verlies van levenskwaliteit en arbeidsproductiviteit. In heel Europa leven nu 50 miljoen mensen met minimaal één chronische ziekte.3
Tegelijkertijd is het behandelen van (chronische) ziekten niet alleen kostbaar, maar het heeft ook een grote milieuvoetafdruk. Eén dag intensive care-zorg bijvoorbeeld staat qua vervuiling gelijk aan 2000 km autorijden, kap van 200 m² bos en het gebruik van minstens 15.000 liter water, zo becijferde ziekenhuisapotheker Nicole Hunfeld op de IC in het Erasmus Medisch Centrum.4 Nu al is wereldwijd ruim vier procent van de CO2-uitstoot afkomstig van de zorg5 en in Nederland zelfs zeven procent.6 En, niet verrassend, verkeerde- of onderbehandeling is nóg slechter voor het milieu dan de best passende behandeling.
Samen de ziektelast én voetafdruk verlagen
Chronische ademhalingsziekten, waaronder astma en COPD, zijn complex, moeilijk te behandelen en vaak slecht onder controle. Dat betekent dat de milieuvoetafdruk niet alleen bepaald wordt door regulier medicijngebruik, maar voor een groot deel door gebruik van noodmedicatie en ziekenhuisbezoek- en opnamen.7
De meest persoonlijke behandeling, die leidt tot goede ziektecontrole, minder gebruik van (nood)medicatie en vermindering van vermijdbare ziekenhuisopnames, is daarom vaak ook de meest duurzame oplossing. Het vermijden of vervangen van geneesmiddelen op basis van enkele criteria is dat vaak juist niet. Ondanks de voetafdruk leidt goed medicijngebruik vaak tot milieuwinst verderop in het ziekteproces.8
Wat doen wij om de milieuvoetafdruk van longzorg en tegelijkertijd de ziektelast voor patiënten te verkleinen?
Onze inhalatoren verbeteren
Bij de behandeling van COPD en astma kan ruwweg gekozen worden voor twee soorten inhalatoren: droogpoeder-inhalatoren of dosisaerosolen (pMDI). Die laatsten zijn inhalatoren met drijfgassen en worden vaak genoemd als het gaat over CO2-reductie. Circa 1,4 miljoen mensen gebruikt een inhalator en 55 procent van hen gebruikt een dosisaerosol.9 De CO2-voetafdruk van een dosis-aerosol is ongeveer 18 maal groter is dan die van een inhalator zonder drijfgassen.9 Toch kan een dosisaerosol onmisbaar zijn in de behandeling van patiënten met astma of COPD. Daarom werken we samen met Honeywell aan een mileuvriendelijker alternatief, met meer dan 99 procent minder aardopwarmingspotentieel dan bestaande drijfgassen. De eerste inhalatoren met dit nieuwe drijfgas zijn begin 2026 uitgeleverd.
Lees meer
Onze CO2-voetafdruk in de breedte verlagen tot minder dan 0 in 2030
50 Procent van de CO2-voetafdruk van zorg is afkomstig uit de leveringsketens voor de productie van medicijnen en hulpmiddelen. Nog eens 5 procent wordt veroorzaakt door onderzoek en ontwikkeling. Wij hebben een grote verantwoordelijkheid om de CO2-uitstoot van zorg te verlagen.
Met onze Ambition Zero Carbon liggen we op schema om de broeikasgasemissies van onze wereldwijde activiteiten (Scope 1 en 2) tegen 2026 met 98% te verminderen ten opzichte van 2015. We streven ernaar om onze totale voetafdruk (scope 1, 2 en 3) tegen 2030 te halveren, op weg naar een reductie van 90% tegen 2045 ten opzichte van 2019. Tegen 2030 zullen we CO2-negatief zijn voor alle restemissies. Als één van de eerste zeven bedrijven hebben we onze plannen laten doorrekenen en verifiëren in het kader van de Net-Zero Corporate Standard van het Science-Based Targets Initiative.
Lees meer over Ambition Zero Carbon
Zorg persoonlijker maken
We zien dat de milieudruk van inhalatoren in toenemende mate een reden is voor artsen om patiënten te laten wisselen van medicatie. Tegelijkertijd wijzen zorgverleners erop9 dat effectiviteit en medische indicatie voorop moeten blijven staan bij de keuze van een inhalator. Wisselen zonder medische noodzaak is slecht voor patiënt én milieu. Dit kan leiden tot incorrect gebruik, hogere kans op verminderde therapietrouw en minder ziektecontrole, met longaanvallen tot gevolg. Hierdoor bestaat er meer kans op ziekenhuisopname en extra gebruik van noodmedicatie.
Laten we beginnen met opnamen. Naast 5 tot 7 kg aan vast afval genereert een dagopname in het ziekenhuis 45 kg (reguliere afdeling) tot 138 kg (intensive care) aan CO2. Bij een gemiddelde longaanval met ziekenhuisopname van vijf tot acht dagen is elke initiële CO2-reductie door een inhalatorwissel dus vele malen tenietgedaan.9
Die rekensom gaat ook op voor het gebruik van noodmedicatie: 60 procent van de totale bijdrage van de dosis-aerosolen is afkomstig van SABA-gebruik: short-acting beta2-agonisten ofwel kortwerkende luchtwegverwijders. Deze SABA’s worden vooral ingezet bij longaanvallen, de bovengenoemde veroorzakers van ziekenhuisopnamen. Het zijn met name SABA’s die een grote bijdrage leveren aan de broeikasgasemissie en juist het gebruik van SABA’s kan vermeden worden met een goede ziektecontrole.9 Een verhoogd gebruik en slechte ziektecontrole zijn dus met elkaar gecorreleerd.
Samen met artsen in binnen- en buitenland, zorgverzekeraars en belangenorganisaties zetten we in op vroege detectie en diagnose en de meest persoonlijke behandeling om longaanvallen te voorkomen. Daarmee streven we gezamenlijk naar verlaging van de ziektelast voor patiënten, verlaging van de druk op de zorg, verbetering van de betaalbaarheid op de lange termijn én verlaging van de milieudruk van zorg.
Lees meer in het artikel dat Robert Fogel, wereldwijd medisch hoofd longbehandelingen, schreef op AstraZeneca.com.
Bronnen:
- https://www.who.int/news-room/spotlight/how-air-pollution-is-destroying-our-health
- https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/climate-change-and-health
- https://www.nivel.nl/sites/default/files/bestanden/Rapport-State-of-the-Art-ICARE4EU.pdf
- https://amazingerasmusmc.nl/maatschappelijke-gezondheidszorg/de-intensive-care-gaat-circulair/
- Health Care Without Harm 2019. Health Care’s Climate Footprint, Arup, https://noharm-global.org/sites/default/files/documents-files/5961/HealthCaresClimateFootprint_092319.pdf
- https://gupta-strategists.nl/storage/files/1920_Studie_Duurzame_Gezondheidszorg_DIGITAL_DEF.pdf
- Wilkinson A. et al. Greenhouse gas emissions associated with asthma care in the UK: results from SABINA CARBON. Oral session presented at the 10th International Primary Care Respiratory Group (IPCRG) World Conference, 2021 May 6-8; Dublin, Ireland.
- Ossebaard HC, van Hal PThW, Wichers I, Kooistra J, Hagedoorn P, Chavannes N, Brakema E, de Heer P. Turning green: the impact of changing to more eco-friendly respiratory healthcare. A carbon and cost analysis of Dutch prescription data. medRxiv preprint. https://doi.org/10.1101/2021.11.20.21266571
- https://www.pw.nl/achtergrond/2022/co2-voetafdruk-van-inhalatoren-kan-op-vele-fronten-omlaag
NL-14662/prod.10.2024