Endometriose
Endometriose is de op één na meest voorkomende gynaecologische (verband houdend met het vrouwelijk voortplantingssysteem) aandoening. Het is in het algemeen een goedaardige aandoening (geen verband met kanker), maar het is een progressieve, invaliderende ziekte waar vrouwen vooral mee te maken krijgen in de jaren waarin zij vruchtbaar zijn. Er zijn fragmenten van de bekleding (het endometrium) van de baarmoeder (of uterus) bij betrokken die zich elders in het lichaam nestelen, bijvoorbeeld bij de eierstokken en blaas.
Net als de bekleding van de baarmoeder zelf, worden de geïmplanteerde fragmenten iedere maand opgebouwd, vervolgens afgebroken en bloeden, als reactie op de veranderende concentraties van de vrouwelijke hormonen (oestrogeen en progesteron; chemische signalen die door het bloed circuleren) tijdens de menstruele cyclus. Ofschoon de bekleding van de baarmoeder zelf tijdens de menstruatie ook loslaat, kan bloed van een implantaat buiten de baarmoeder het lichaam niet verlaten. Vandaar dat zich interne bloeding, ontsteking en interne littekenvorming kan voordoen wat aanzienlijke pijn kan opleveren. Soms worden cysten of endometriomen in de eierstokken gevormd en deze kunnen scheuren wat vaak ondraaglijke pijn veroorzaakt.
Hoe krijg je Endometriose?
Hoe endometriose ontstaat is nog steeds onduidelijk.
Hoe ernstig is Endometriose?
Endometriose kan de gezondheid aanzienlijk schaden en de kans op een zwangerschap verminderen (vruchtbaarheid). Veel voorkomende symptomen van endometriose zijn:
- Pijn die zich voordoet in de rug en de onderbuik (romp) tijdens de menstruatie (dysmenorroe)
- Problemen of pijn tijdens geslachtsgemeenschap (een aandoening die dyspareunie wordt genoemd)
- Onvruchtbaarheid
- Pijn in het bekken (onderaan de romp)
Minder algemeen voorkomende symptomen zijn:
- Problemen of pijn bij de ontlasting (dyschesie)
- Premenstruele spotting, disfunctionele (niet normale) baarmoederbloeding.
- Problemen of pijn bij het urineren (dysurie)
Het is belangrijk te weten dat deze symptomen ook worden aangetroffen bij andere ziekten.
Hoe lang duurt Endometriose?
Omdat de aandoening en de symptomen verbonden zijn met de omvang van het reproductieve leven, is het optreden bij verschillende mensen anders.
- Omdat symptomen ook bij andere ziekten worden aangetroffen, kan de diagnose van endometriose lang duren en veel onderzoeken vergen.
- Het kan alleen betrouwbaar worden bevestigd door de binnenin het bekkengebied (onderste deel van de romp) van het lichaam te kijken, met een camera, laparoscoop genaamd.
- Het toestel wordt in het lichaam gebracht via een klein sneetje in de buikwand.
- De frequentie van de symptomen geeft de plaatsen aan waar de fragmenten van endometrium weefsel vastzitten en zijn het frequentst ten tijde van menstruatie, alhoewel de zwaarte van de symptomen niet altijd overeenkomt met de omvang van de ziekte.
- Endometriose stopt als men in de menopauze komt, omdat er dan geen vrouwelijke hormonen meer zijn die de fragmenten endometrium kunnen aanzetten te groeien.
De aanbevolen behandelingen hangen af van verschillende factoren zoals type en zwaarte van de symptomen, de wens om kinderen te krijgen, leeftijd en algemene gezondheid. Endometriose kan worden behandeld met:
- Pijnstillers (analgetica), bij lichte tot matige pijn tijdens de menstruatie.
- Operatief verwijderen van de endometrium fragmenten van de plaatsen waar zij vastzitten. In sommige gevallen kan dit gedaan worden met een laser en laparoscopie (sleutelgat operatietechniek)
- Medicijnen die de reproductieve cyclus stoppen zoals luteïniserend hormoon releasing hormoon (LHRH) agonisten. Deze medicijnen stoppen de groei van de endometrium fragmenten door te voorkomen dat het lichaam de vrouwelijk geslachtshormonen (vooral oestrogeen) maakt, dat de groei stimuleert. De specialist zal de duur van de behandeling kunnen bepalen.
- Andere geneesmiddelen om de hormonen onder controle te houden kunnen ook worden gebruikt zoals de anticonceptie pil, progesteron pillen en andere.